------- زندگی نامه ----

 سلطان حسين بايقراء : سلطان حسين ميرزاء فرزند سلطان غياث الدين منصور فرزند اميرزاده بايقراء فرزند ميرزاء عمر شيخ بهادر فرزند امير تيمور گورگان است. كه در ماه محرم سال 842 هـ ق درسراي دولت خانه( شهرهرات ) بدنيا آمد. پدر او تا سن هفت سالگي حسين زنده بود و بعد در تحت حمايت مادرش فيروزه بيگم دختر اميرزاده سلطان حسين فرزند اميرمحمد بيگ ولد اميرموسي تربيت شد و درسن 14 سالگي با ابوالقاسم بابر و بعد با سلطان ابوسعيد همراه بود.

         سلطان حسين ميرزا بايقراء درسال 861 هـ ق در مرو به قدرت رسيد و در سال 862 هـ ق  استراباد و درسال 873 هـ ق بعد ازقتل سلطان سعيد ميرزا، به دارالسلطنهء هرات شتافته اين شهر را گرفت و بر مسند سلطنت تمام خراسان زمين تكيه زد و شهر هرات را پايتخت قرارداد. اين پادشاه تيموري براي استحكام مقام و موضع خود همواره با امراي شيباني درگيري داشته و براي از بين بردن نفوذ آنان تلاش فراوان كرد. وي با محمد خان شيباني به سختي جنگيد و اورا از سرزمين تحت استيلاي خويش بيرون راند. اما بعد از وفات سلطان حسين بايقراء، شهزادگان و امراي جاه طلب و مقتدر و فيودالهاي متنفذ و روحانيون سودجوي پراگنده شده با هم درگيري پيدا كردند و در نتيجه دولت تيموريان هرات دستخوش نفاق و شقاق گشت و به ضعف و فتورگراييد.

         سلطان حسين بايقراء نزديك به هفتاد سال زيست و مدت 38 سال در خراسان، طخارستان، قندهار، سيستان  مازندران و فارس سلطنت كرد. وي در روز دوشنبه 11ذي الحجه سال 911 هـ ق وفات يافت و آرامگاهش در هرات محل زيارت جهانگردان شرق و غرب و مردم آنديار مي باشد. سلطان حسين بايقراء از حاميان بزرگ علم و فضل و از طرفداران مخصوص ادبيات، صنعت و هنر بود. دربارش در هرات مجمع اهل دانش و كمال بود و لطفش شامل حال سخنوران و اصحاب قلم بود. ازهمه نقاط خراسان، ماوراءالنهر، فارس، سيستان، هند و سند هنرمندان و ادباء به حضورش مي رسيدند و مورد لطف و انعام او قرار ميگرفتند و دراين هنرپروري و معارف دوستي وزير با تدبير و بي نظير او نظام الدين علي شير معروف به امير علي شيرنوائي مشاور او بود. امير علي شير و زير نامور هرات در عهد سلطان حسين بايقراء يكي از مردان بزرگ ادبي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي عصر خود بود كه در ادبيات دري و تركي چغتايي تـوانـايي داشـت.

         مراكز فرهنگي مهم عهد سلطان حسين بايقراء چون مدارس سلطاني و < بديعيه> و< خلاصيه> و كتابخانه هاي آن روزگار، چون كتابخانهء اميرعلي شيرنوايي و غيره، شهرت جهاني يافته بود. دراين مراكز فرهنگي قريب به ده هزار محصل و شاگرد به مصرف سلطان حسين بايقراء درس ميخواندند. شاعران و دانشمندان معروف آن روزگار، چون مولانا عبدالرحمن جامي، مولانا حسين واعظ كاشفي هروي، خطاطان و خوشنويسان، چون ميرعلي خطاط، بهزاد نقاش و امثال آن بسيار زياد بودند كه هرات را< نگين شرق> و عهد تيموريان را< دوران رنسانس > و احياتي مفاخر فرهنگي، هنري، اجتماعي و اقتصادي ساخته بودند.