بیجه منجمه
یکی از سخن سرایان ، منجم و شاعر
بیجه منجمه است که در اواخر قرن نهم و در اوایل قرن دهم هجری در شهر
هرات میزیست و معاصر حضرت مولانا عبدالرحمن جامی قدس سره میباشد.
بیجه منجمه در علم نجوم نیز تبحر
داشته و هر سال تقویم جدیدی را استخراج میکرد و در دربار سلطان حسین
بایقرا صاحب عزت و حرمت بود. و در نزد امیر علی شیر نوایی بی نایت قرب
و منزلت داشته و از فضلا و شعرای عصر خود بشمار میرفت. در کتاب ((
مجالس النفایس )) امیر علی شیر نوایی نوشته شده است که فضایل بیجه
منجمه غایت و نهایت نادر و تقویم خوب استخراج میکرده و شعر نیکو میگفته
است. همچنان در کتاب (( جواهر العجائب )) از بیجه ذکر گردیده است که
بیجه منجمه ظریفه و عارفه نادره ایام بوده خاصتاً در علم نجوم که مثل
او نبود.
روایت است که بیجه در پهلوی خانه
مولانا نور الدین عبدالرحمن جامی قدس سره مسجدی را بنا نمود و از وی
خواست تا امامت مسجدرا بعهده گیرد و حضرت جامی این امامت را نپذیرفت.
بیجه در مرگ همسرش این بیت را
سرود:
کـــوکب بختم کـــــه بـود از وی
منور آسمان
بنگر ای مه کز فراقت در زمین است
آسمان