میرویس خان هوتکی

میرویس مشهور به حاجی میر خان نیکه در سال 1673 م در یکی از قبیله های هوتکی غلجائی در قندهار تولد یافت ـ پدرش خالم خان و مادرش نازو دختر یکی از خان های عشیرهء توخی بود ـ

میرویس سه برادر داشت بنامهای میر عبدالعزیز میر یحیی و عبدالقادر و هم وی دو پسر داشت بنامهای میر حسین و میر محمود و زوجه میرویس دختر جعفر خان از قبیله سدوزائی بود ـ

میرویس در محیط شهر قندهار رشد و نمو کرد و دربار صفوی او را به کلانتری همان شهر گماشت و شاه صفوی ریاست او را در قبائیل غلجائی رسماً تصدیق نمود ـ میرویس خان تا سال 1709 م مشغول مذاکره و طرح یک قیام بود بلاخره در جرگه مخفی در منطقه مانجه در 20 میلی شمالشرق قندهار قرار قطعی اتخاذ گردید تا حکومت آزاد ملی تشکیل گردد و گرگین با سپاه اش معدوم شود ـ

میرویس خان را در این جرگه به رهبری قوای ملی پذیرفتند در این جرگه سران روسای قبایل ابدالی ـ تاجیک ـ هزاره ازبک و بلوچ به شمول ملا های متنفذ بحیث یک قوای ملی متشکل گردیدند بدین ترتیب قیام ملی تاسیس شد ـ

پس از زد و خورد و تاکتیک های سیاسی که به هدایت میرویس نیکه صورت گرفت گرگین و یاران ظالمش کشته شدند و طرح یک حکومت جدید که در واقع هسته تشکیل دولت سرتاسری آینده افغانستان بود ریخته شد ـ

میرویس خان با دقت و احتیاط رفتار میکرد و با جنگ های شدید که با قشون ایران نمود توانست استقلال قندهار را در سال 1712 م اعلان نماید ـ

میرویس خان نه تنها استقلال خود بلکه زمینه را چنان مساعد ساخت که جانشینان بعدی اش توانستند دولت صفوی را از پا در آورند و سلطنت خویش را در ایران اعلام بدارند ـ

سر انجام میرویس خان در سال 1715 م در سن 41 سالگی چشم از جهان بست و وی را در شش کروهی شهر قندهار در قریه کوکران بخاک سپردن ـ

گوشه ء ا زاولین بیانیه میرویس خان بعد از شکست گروگین در بین بزرگان قوم ـ

ای قوم افغان از روی ایمان می گویم که از ین همه اقدامات مطلب من فقط و فقط آزادی شما بوده است زیرا آزادی آنچنان متاع و بی بهاست که برای حصول آن نیرنگها ضرور است ـ ـ ـ