تقلید بی جا و بجـا

                                                                                 بقلم همایون عالمی

خوانندگان ارجمند!

مدتهاست که می خواهم راجع به تقلید چیزی بنویسم اما وقت یاری نمیداد بهر حال حالا وقت دارم، از آنجایکه ایزد متعال در خلقت تنوع ایجاد نموده در یکی از آیات آمده که: (دو میوه که از لحاظ شکل و رنگ شباهت خیلی نزدیک دارند ببینید که در طعم و مزه، کاملاً متفاوت اند.) به همین ترتیب بین بلیارد ها انسانیکه در زمین زندگی میکنند ممکن است از لحاظر چهره و رنگ شباهتهای بهم داشته باشند و اما هرگز خواص و استعداد مشابه نخواهند داشت. ازینجاست که گفته اند: (پنج انگشت برادر اند اما برابر نه) انسانها به صورت عموم خواص و استعداد های مختلف دارند ذوق ها از هر لحاظ در تمام موارد فرق می کند. ولی در مجموع انسانها خواص مشترک نیز دارند این خواص مشترک بعضاً مثبت و بعضاً می تواند منفی باشد. اگر شما را درد سر نداده از موضوع دور نشوم می خواستم راجع به تقلید بنویسم، در اکثر موارد تقالید بجا باعث موفقیت یک فرد و یا یک اجتماع می شود. مثلاً : اگر یک جوان می بیند که در همسایگی شان جوان دیگریست که برعلاوه دروس مکتب همیشه مشغول مطالعه کتب، اخبار، مجلات است و سپورت هم میکند، درین صورت اگر ازین شخص تقلید می کند، تقلیدش بجاست و حالا مثال دیگر:

احمد و محمود هر دو متعلمین صنف دوازدهم اند، احمد در مضامین ساینس فوق العاده استعداد دارد، و بر عکس محمود در اجتماعیات مستعد است، حالا در امتحان کانکور که انتخاب به دست محصل است، محمود از احمد تقلید نموده و فاکولته طب انتخاب کند درین صورت تقلیدش کاملاً غلط و بیجاست، و برعکس اگر محمود فاکولته حقوق انتخاب کند و احمد از او تقلید کند، تقلیدش اشتباه است.

و حالا به سطح ممالک اگر ببینیم کشوری که مواد خام دارد و در کنار معدن فابریکه ساخته و از همان مواد خام محصولاتی تولید می کند و موفق هم است، حالا اگر کشور همسایه در حالیکه نه منبع مواد خام دارد و نه کارمندان فنی ازین کشور تقلید می کند، تقلیدش بی جا و خساره اش جبران ناپذیر خواهد بود.

حالا به سطح خانواده ها:

درین اواخر تقلید و همچشمی بین خانواده های افغان چه در اروپا و ایالات متحده و چه در داخل افغانستان از حد و اندازه گذشته است، در امریکا تقلید خانه خریدن معمول است، در ظرف چند سال گذشته قیمت خانه ها روز به روز بلند می رفت و به خاطریکه کس از کس پس نماند تمام افغانها مخصوصاً در شهر های بزرگ، با قبول کار کردن به دو یا سه جا بخریدن خانه ها می پرداختند و هر سال ازینکه قیمت خانه هایشان بالا می رفت به خوشی شان می افزود، بهر حال یکبارگی قیمت خانه ها برعلاوه اینکه بلند نرفت بلکه بسیار جاها پائین آمد و مردمان از سی هزار دالر تا دو لک دالر نظر به قیمت خانه ضرر کردند (هر چه بام کلان برفش بیشتر) همچنان ازدیاد بیکاری و بلند رفتن قیمت نفت مشکلات را بیشتر ساخت در نتیجه بعضی ها خانه هایشانرا از دست دادند و متباقی با یک عالم مشکلات رو برو هستند و شب و روز کار می کنند تا خانه خویش را از دست ندهند. البته این تقالید ما مردم کاش فقط همین خانه می بود، همچشمی ها در تمام چیزهاست به مجرد داخل شدن به خانه کسی بعد از احوالپرسی چشمانشان همچون تلسکوپ چهار اطراف را نگاه میکند اگر صاحب خانه پشت چای رفت و موقع مساعد شد اشیاء را بلند کرده و مارک آنرا نگاه میکنند دوشک های فرنچیر را بلند کرده تکه و جنسیت آنرا بررسی میکنند، لباسها را از سر تا پا با زیر عینک از نظر میگذرانند و بعضی چشم سپید ها اجازه می خواهند تا اتاقهای خواب را مشاهده کنند و از هر جا چیزی را تقلید نموده و خانه خویش را مزین میسازند، در بسا موارد ذوق خود را زیر پا کرده ذوق دیگرانرا یا میپوشند و یا در خانه میگذارند، و حتی بعضی چشم سپید ها با کمال بی حیایی قیمت لوازم و اجناس خانه های مردم را می پرسند و بی حیا تر از آنها هم هستند که میگویند فلان چیز را که در خانه شما دیدم هر چه سعی کردم مثلش را نیافتم، بگو از کجا خریدی؟ کم میماند که اشیای خانه کس با خود ببرند. و تقلید لباس که احمقانه ترین کار است، اندام، رنگ و صورت و قیافه هر انسان متفاوت است ازین رو هر لباس برای هر شخص نمیزیبد، انسان کوشش کند فقط ذوق خودش را در نظر گرفته نظر به قد و قامت، رنگ چهره و اندام خودش لباس مناسب پیدا کرده بپوشد، از لباس شخص دیگر کاپی نکند اما کجا؟ این حرفها به گوش بعضی بیخردان میرود به خاطر همچشمی خانه ها برباد شده، عروسی ها به هم خورده، طلاق ها صورت گرفته است.

ضرب المثل معروف است که: زاغ تقلید رفتار کبک کرد طرز رفتار خودش از یادش رفت.

ما را ملامتیست اگر حق بگفته ایم             تیغ زبان به سنگ حقیقت چو سفته ایم

بقلم همایون عالمی